Kısa cevap: Türkiye’de marka tescili Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) yapılan başvuruyla gerçekleşir. Önce benzer tescilli markalar araştırılır, markanın kullanılacağı mal ve hizmet sınıfları belirlenir ve başvuru çevrim içi yapılır. Kurum incelemesinin ardından marka bültende yayımlanır; itiraz süresi sorunsuz geçerse tescil ücreti ödenir ve marka tescil edilir.
Marka tescili nedir?
Marka tescili, bir işaretin (isim, logo, slogan, şekil vb.) belirli mal ve hizmetler için sizin adınıza resmi olarak kayıt altına alınmasıdır. Türkiye’de bu süreç Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde TÜRKPATENT tarafından yürütülür. Tescil, markayı kayıtlı olduğu sınıflarda kullanma ve başkalarının izinsiz kullanımını engelleme hakkı verir. Tescilin işletmeye sağladığı faydaları marka tescili neden önemlidir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Marka tescili adım adım
- Markayı netleştirin. Tescil ettireceğiniz şey yalnızca kelime mi, logo mu, yoksa ikisinin birleşimi mi? Kelime markası ile şekil (logo) markası farklı koruma kapsamı sunar; birçok işletme hem yazılı adı hem logoyu korumayı tercih eder.
- Ön araştırma yapın. TÜRKPATENT’in çevrim içi araçlarında aynı ya da benzer markaların ilgili sınıflarda tescilli veya başvuru aşamasında olup olmadığını kontrol edin. Birebir aynılar kadar ses, görünüm ve anlam bakımından benzer markalar da sorun çıkarabilir. Kapsamlı bir benzerlik araştırması için uzman desteği almanız önerilir.
- Mal ve hizmet sınıflarını seçin. Markalar, uluslararası Nice sınıflandırmasına göre mal ve hizmet sınıflarında tescil edilir. Markanın şu an ve yakın gelecekte kullanılacağı tüm alanları düşünün; seçmediğiniz sınıfta koruma elde etmezsiniz. Öte yandan gereksiz sınıflar maliyeti artırır ve kullanılmayan alanlarda ileride iptal riskine yol açabilir.
- Başvuru belgelerini hazırlayın. Başvuru sahibinin kimlik ya da şirket bilgileri, markanın örneği (logo varsa uygun formatta görsel), mal ve hizmet listesi ve varsa rüçhan (öncelik) bilgisi gerekir.
- Başvuruyu yapın ve ücreti ödeyin. Başvuru TÜRKPATENT’in çevrim içi sistemi üzerinden e-Devlet ile giriş yapılarak gerçekleştirilebilir. Başvuru ücreti ve sınıf ücretleri kurumun güncel tarifesine göre ödenir. Başvuru tarihi, ileride önemli olacak öncelik tarihinizdir.
- Kurum incelemesini takip edin. Önce biçimsel eksiklik kontrolü yapılır; eksiklik varsa tamamlamanız için süre verilir. Ardından başvuru, ayırt edici olmama ya da tarif edici olma gibi ret nedenleri ve aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer önceki markalar açısından incelenir.
- Bültende yayın ve itiraz süresi. İncelemeyi geçen başvuru Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanır. Yayından itibaren üçüncü kişilerin itiraz edebileceği bir süre (mevcut uygulamada iki ay) başlar. Bu süreçte başka marka sahipleri benzerlik ya da kötü niyet gerekçesiyle itiraz edebilir.
- Tescil ücretini ödeyin ve belgeyi alın. İtiraz yoksa ya da itirazlar lehinize sonuçlanırsa tescil ve belge ücretinin ödenmesi istenir. Ödeme yapıldığında marka tescil edilir ve sicile kaydedilir.
Prosedür, süreler ve ücretler mevzuat ve kurum uygulamalarıyla değişebilir. Başvuru yapmadan önce güncel durumu TÜRKPATENT kaynaklarından ve bir marka vekili ya da avukattan teyit etmenizi öneririz.
Başvuru reddedilirse ya da itiraz gelirse ne olur?
Kurumun ret kararlarına ve yayına yapılan itirazlarla ilgili kararlara karşı, kurum içindeki üst inceleme mercii nezdinde itiraz yolu vardır; bu aşamadan da sonuç alınamazsa yargı yolu açıktır. İtiraz süreleri kısa ve kesindir, kaçırıldığında hak kaybı yaşanabilir. Bu nedenle bildirimleri düzenli takip etmek ve uyuşmazlık durumunda hukuki destek almak önemlidir.
Kendi başınıza mı, marka vekiliyle mi?
Başvuruyu vekil olmadan kendiniz yapmanız mümkündür. Ancak benzerlik araştırmasının yorumlanması, sınıf seçiminin stratejik yapılması, itirazların yanıtlanması ve süre takibi uzmanlık ister. TÜRKPATENT siciline kayıtlı marka vekilleri bu işlerde profesyonel destek verir. Özellikle markanıza ciddi yatırım yapacaksanız ya da sektörünüzde benzer isimler yoğunsa uzman desteği riskleri belirgin biçimde azaltır.
Marka tescilinde dikkat edilecekler
- Tescil başvurusunu erken yapın: Türkiye’de genel kural olarak öncelik, önce başvurana aittir. Markayı kullanmaya başlamadan, hatta tabela ve ambalaj basılmadan önce başvuru yapmak en güvenli yoldur.
- Tarif edici isimlerden kaçının: Ürünü ya da niteliğini doğrudan anlatan kelimeler ayırt edici bulunmayabilir.
- Logoyu ve kelimeyi ayrı değerlendirin: Logo ileride yenilenebilir; kelime markasının ayrıca korunması uzun vadede esneklik sağlar.
- Yurt dışını düşünün: Türkiye’deki tescil yalnızca Türkiye’de koruma sağlar. Yurt dışı pazarlar için ülke bazında başvuru ya da uluslararası tescil sistemleri değerlendirilmelidir.
- Kullanımı belgeleyin: Tescilli markanın gerçekten kullanıldığını gösteren fatura, katalog ve reklam örneklerini saklayın.
Sık yapılan hatalar
- Ticaret unvanını ya da alan adını almanın markayı koruduğunu düşünmek.
- Sadece birebir aynı isimlere bakıp benzer markaları gözden kaçırmak.
- Faaliyet alanıyla ilgili sınıfları eksik seçmek.
- Başvurunun ardından bülteni ve bildirimleri takip etmemek.
- Logoyu tescil ettirip daha sonra logoyu değiştirmek ve yeni hâlini korumasız bırakmak.
Sürecin ne kadar zaman aldığını merak ediyorsanız marka tescili ne kadar sürer yazımızı okuyabilirsiniz.
Racoun nasıl yardımcı olur?
Racoun bir marka vekili ya da hukuk bürosu değildir; tescil başvurusunun hukuki tarafını uzman marka vekillerinin yürütmesini öneriyoruz. Bizim rolümüz, tescile uygun ve ayırt edici bir markanın yaratılmasıdır: marka stratejisi ve isim çalışmasında ön müsaitlik kontrollerini sürece dahil ediyor, logo ve kurumsal kimlik dosyalarını başvuruya uygun formatlarda hazırlıyoruz. Marka ve patent alanında hizmet veren firmalar için de web sitesi ve dijital görünürlük çalışmaları yapıyoruz.
Sık sorulan sorular
Marka tescili için şirket sahibi olmak gerekir mi?
Hayır. Marka tescil başvurusu gerçek kişiler adına da yapılabilir. Ancak markanın ileride şirkete devri gibi konuları baştan planlamak için mali müşavir ve avukatınızla görüşmenizi öneririz.
Marka tescil başvurusu çevrim içi yapılabilir mi?
Evet. TÜRKPATENT’in çevrim içi başvuru sistemi üzerinden e-Devlet girişiyle başvuru yapılabilir. Güncel başvuru adımlarını ve ücretleri kurumun resmi kaynaklarından kontrol edin.
Logo ve marka ismi ayrı ayrı mı tescil edilmeli?
İhtiyaca göre değişir. Kelime markası ismi yazım biçiminden bağımsız korur; şekil markası logonun görünümünü korur. Birçok işletme her ikisini ayrı başvurularla korumayı tercih eder; stratejiyi marka vekilinizle belirleyin.
Racoun ile konuşun: İstanbul merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki markalara hizmet veriyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlk görüşme ücretsizdir.
