Kısa cevap: Site haritası (sitemap), web sitenizdeki dizine eklenmesini istediğiniz sayfaların listesini arama motorlarına sunan dosyadır. En yaygın türü XML site haritasıdır ve genellikle alan adınızın kökünde yer alır. Google’ın yeni ve güncellenen sayfaları daha hızlı keşfetmesine yardımcı olur; ancak tek başına dizine eklemeyi ya da üst sıralarda çıkmayı sağlamaz.
Site haritası ne işe yarar?
Arama motorları sayfaları çoğunlukla bağlantıları izleyerek bulur. Küçük ve iyi bağlantılı bir sitede bu yeterli olabilir; ama yüzlerce ürün, kategori ya da blog yazısı olan, sık güncellenen veya yeni yayına alınmış sitelerde bazı sayfalar gözden kaçabilir. Site haritası, “bu sayfalar var ve önemli” diyen düzenli bir listedir.
- Yeni yayınlanan sayfaların daha kısa sürede keşfedilmesine yardımcı olur.
- Derinde kalan ya da az iç link alan sayfalara da bir giriş kapısı açar.
- Son güncelleme tarihi (lastmod) bilgisiyle hangi sayfanın değiştiğini bildirir.
- Görsel, video ve çok dilli sayfalar için ek bilgiler taşıyabilir.
- Search Console’da gönderilen ve dizine eklenen sayfaları karşılaştırarak sorunları görmenizi sağlar.
Site haritası türleri
XML site haritası
Arama motorları için hazırlanan, makine tarafından okunan dosyadır. Her URL için adres ve isteğe bağlı olarak son güncelleme tarihi içerir. Tek bir dosyada 50.000 URL ve sıkıştırılmamış hâliyle 50 MB sınırı vardır; daha büyük sitelerde birden fazla site haritası, bunları listeleyen bir site haritası dizini (sitemap index) ile birleştirilir.
HTML site haritası
Ziyaretçiler için hazırlanan, sitedeki bölümleri listeleyen normal bir sayfadır. Günümüzde SEO açısından zorunlu değildir; ancak çok sayıda bölümü olan kurumsal sitelerde kullanıcıya yön gösterebilir.
Görsel, video ve haber site haritaları
Görsel ve videoların keşfini desteklemek ya da haber içeriklerini bildirmek için kullanılan özel uzantılardır. Her site için gerekli değildir.
Site haritası nasıl oluşturulur? Adım adım
- Hangi sayfaların dahil edileceğine karar verin. Yalnızca dizine eklenmesini istediğiniz, 200 durum kodu döndüren, kanonik sayfalar listeye girmelidir.
- Dosyayı üretin. En sağlıklı yöntem, site haritasının sitenin yazılımı tarafından otomatik ve dinamik olarak üretilmesidir. Böylece yeni sayfa eklendiğinde ya da silindiğinde liste kendiliğinden güncellenir.
- Doğru tarihleri kullanın. lastmod değeri, sayfanın içeriği gerçekten değiştiğinde güncellenmelidir. Her gün tüm sayfalara yeni tarih yazmak bu bilgiyi değersizleştirir.
- Erişilebilir bir adreste yayınlayın. Genellikle alan adınız/sitemap.xml gibi kök dizinde yer alır.
- Robots.txt dosyasına ekleyin. Robots.txt içine site haritasının tam adresini yazmak, arama motorlarının onu bulmasını kolaylaştırır.
- Google Search Console’a gönderin. Site haritası raporunda dosyayı ekleyin; okunup okunmadığını ve kaç URL bulunduğunu buradan izleyin.
- Düzenli kontrol edin. Hata veren, yönlendirilen ya da noindex olan URL’lerin listede kalıp kalmadığını periyodik olarak denetleyin.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Google, site haritasındaki priority ve changefreq alanlarını dikkate almadığını açıkça belirtir; asıl önemli olan doğru URL listesi ve güvenilir lastmod bilgisidir.
- Site haritası bir öneridir, talimat değildir. Google listedeki her sayfayı dizine eklemek zorunda değildir; içerik kalitesi ve teknik durum belirleyicidir.
- Çok dilli sitelerde dil sürümleri hreflang ile site haritası üzerinden de belirtilebilir.
- Arama motorlarının kurallarını zaman zaman güncellediğini unutmayın; uygulamadan önce Google’ın güncel dokümantasyonunu kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
- Noindex sayfaları listeye eklemek: “Bu sayfayı dizine ekle” ve “ekleme” sinyallerini aynı anda vermek çelişki yaratır.
- Yönlendirilen veya 404 veren URL’ler: Taşınmış ya da silinmiş sayfalar listede kalırsa Search Console’da hata birikir.
- Kanonik olmayan adresler: Filtre parametreli, sıralama parametreli ya da http ve www karışık sürümler listeye girmemelidir.
- Elle hazırlanıp unutulan dosya: Bir kez üretilip güncellenmeyen site haritası, zamanla gerçek siteyle uyumsuz hâle gelir.
- Robots.txt ile engellenmiş sayfalar: Taranması engellenen bir URL’yi site haritasına koymak anlamsızdır. Bu konuyu robots.txt nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Hangi siteler için site haritası özellikle önemlidir?
Google, birkaç sayfalık ve iyi bağlantılı küçük sitelerin site haritası olmadan da sorunsuz taranabileceğini kabul eder. Buna karşın aşağıdaki durumlarda site haritası çok daha kritik hâle gelir:
- E-ticaret siteleri: Yüzlerce ürün ve kategori, sürekli değişen stok ve fiyat bilgisiyle birlikte keşfi zorlaştırır. Ürün, kategori ve blog için ayrı site haritaları yönetimi kolaylaştırır.
- Yeni yayına alınmış siteler: Henüz dış bağlantı almamış bir sitenin sayfaları, site haritası sayesinde daha kısa sürede fark edilir.
- Sık içerik yayınlayan siteler: Blog, haber ya da ilan sitelerinde güncel lastmod bilgisi değişen sayfaların önceliklendirilmesine yardımcı olur.
- Çok dilli siteler: Dil sürümleri arasındaki ilişki site haritası üzerinden de bildirilebilir.
- Site taşıma ve yenileme projeleri: Yeni URL yapısının hızlı keşfedilmesi ve eski adreslerin temizlenmesi için güncel site haritası şarttır.
Site haritası tek başına yeterli mi?
Hayır. Site haritası keşfi kolaylaştırır; sayfanın ne kadar önemli olduğunu ise iç linkler, içerik kalitesi ve dış bağlantılar anlatır. Bu yüzden site haritasını sağlam bir iç linkleme yapısıyla birlikte düşünmek gerekir. Gönderdiğiniz site haritasının nasıl işlendiğini görmek için Google Search Console en temel araçtır.
Racoun nasıl yardımcı olur?
Racoun’un kendi altyapısıyla geliştirdiğimiz sitelerde XML site haritası otomatik ve dinamik olarak üretilir; yeni sayfa, ürün ya da blog yazısı eklendiğinde liste kendiliğinden güncellenir, noindex ve yönlendirilen sayfalar dışarıda kalır. Teknik SEO çalışmalarımızda mevcut sitelerin site haritasını, robots.txt dosyasını ve Search Console raporlarını birlikte inceliyor, tutarsızlıkları düzeltiyoruz. Yeni bir proje planlıyorsanız web tasarım sürecinde bu kurulum standart olarak gelir.
Sık sorulan sorular
Site haritası olmadan Google sitemi bulur mu?
Bulabilir. Google bağlantıları izleyerek sayfaları keşfeder. Ancak yeni, büyük ya da sık güncellenen sitelerde site haritası keşfi hızlandırır ve eksik kalan sayfaları görmenizi kolaylaştırır.
Site haritasını ne sıklıkla güncellemek gerekir?
İdeal olan, site haritasının sitenin yazılımı tarafından otomatik üretilmesi ve her içerik değişikliğinde kendiliğinden güncellenmesidir. Elle hazırlanıyorsa her yeni sayfa ya da silme işleminden sonra yenilenmelidir.
Site haritasını Search Console’a göndermek zorunlu mu?
Zorunlu değildir; robots.txt içinde belirtmek de keşif için yeterli olabilir. Ancak Search Console’a göndermek, dosyanın okunup okunmadığını ve sayfaların dizine eklenme durumunu izlemenizi sağlar.
Racoun ile konuşun: İstanbul merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki markalara hizmet veriyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlk görüşme ücretsizdir.
