Bulut yedekleme nedir? Nasıl çalışır, güvenli mi?

Kısa cevap: Bulut yedekleme, bilgisayarlarınızdaki, sunucularınızdaki veya kullandığınız bulut uygulamalarındaki verilerin internet üzerinden şifrelenerek uzak bir veri merkezine düzenli olarak kopyalanmasıdır. Bir arıza, yanlışlıkla silme veya fidye yazılımı saldırısında veriler bu kopyadan geri yüklenir. Bulut yedekleme, verinin bir kopyasını şirket dışında tutarak 3-2-1 yedekleme kuralının en kritik ayağını karşılar.

Bulut yedekleme nasıl çalışır?

1. Kapsam belirlenir. Hangi bilgisayarların, sunucuların, veri tabanlarının veya bulut uygulamalarının yedekleneceği seçilir.
2. Yedekleme yazılımı veya bağlantı kurulur. Sunucu ve bilgisayarlarda bir yedekleme aracı çalışır; bulut uygulamalarında ise yedekleme hizmeti uygulamaya yetkili bir bağlantıyla erişir.
3. İlk tam yedek alınır. Tüm veri bir kez buluta aktarılır. Veri miktarı büyükse bu ilk aktarım uzun sürebilir; bazı hizmetler bunun için fiziksel disk gönderimi gibi seçenekler sunar.
4. Sonraki yedekler artımlı ilerler. Yalnızca değişen veriler gönderilir; bant genişliği ve depolama verimli kullanılır.
5. Veri şifrelenir. İyi bir hizmette veri hem aktarım sırasında hem de depolandığı yerde şifrelenir. Şifreleme anahtarının kimde olduğu önemli bir güvenlik kararıdır.
6. Sürümler saklanır. Her dosyanın geçmiş sürümleri belirlenen süre boyunca tutulur; böylece fidye yazılımından önceki temiz sürüme dönülebilir.
7. Geri yükleme yapılır. Tek bir dosyadan tüm sunucuya kadar farklı ölçeklerde geri yükleme mümkündür.

Bulut yedekleme ile bulut senkronizasyonu aynı şey mi?

Hayır ve bu, en yaygın yanılgılardan biridir. Dosya senkronizasyon servisleri bir dosyanın tüm cihazlarda aynı olmasını sağlar. Bir dosyayı sildiğinizde, üzerine yanlış bir sürüm kaydettiğinizde veya fidye yazılımı dosyayı şifrelediğinde bu değişiklik de tüm cihazlara yayılır. Bazı servislerde sınırlı bir geri dönüşüm kutusu ve sürüm geçmişi bulunsa da bunlar kapsamlı bir yedeğin yerini tutmaz.

Bulut yedekleme ise asıl veriden bağımsız, geçmişe dönük sürümleri olan, ayrı yetkilerle korunan bir kopyadır. Asıl sistemde ne olursa olsun yedek etkilenmemelidir.

Microsoft 365 gibi bulut uygulamalarının yedeği gerekir mi?

Bulut uygulama sağlayıcıları altyapının sürekliliğinden sorumludur; yani sunucuları çalışır durumda tutar ve donanım arızalarına karşı önlem alır. Ancak paylaşılan sorumluluk modelinde verinin kendisinin korunması büyük ölçüde müşteriye aittir. Bir çalışanın kasıtlı veya yanlışlıkla sildiği e-postalar, ele geçirilen bir hesap üzerinden yapılan silmeler veya senkronize klasörlere bulaşan fidye yazılımı, yerleşik geri dönüşüm sürelerinin ötesinde kalıcı kayıplara yol açabilir. Bu nedenle e-posta, OneDrive, SharePoint ve Teams verileri için ayrı bir bulut yedekleme çözümü değerlendirilmelidir. Kurulum aşamasını Microsoft 365 nasıl kurulur yazımızda anlattık.

Bulut yedekleme türleri

• Doğrudan buluta yedekleme: Sunucu veya bilgisayardaki veriler yedekleme aracıyla doğrudan bulut depolamaya gönderilir. Kurulumu basittir; geri yükleme hızı internet bağlantısına bağlıdır.
• Hibrit yedekleme: Yedekler önce şirket içindeki bir yedek cihazına alınır, oradan buluta kopyalanır. Günlük küçük geri yüklemeler yerelden hızlıca yapılır, felaket senaryosunda bulut kopyası devreye girer. Çoğu şirket için en dengeli yaklaşımdır.
• Buluttan buluta yedekleme: Microsoft 365 gibi bulut uygulamalarındaki veriler, farklı bir bulut ortamına yedeklenir. Böylece asıl platformdaki bir sorun yedeği etkilemez.

Bulut yedeklemenin avantajları

• Şirket dışında kopya: Yangın, su baskını veya hırsızlık gibi ofisi etkileyen olaylardan bağımsızdır.
• Otomasyon: Yedekler planlı olarak kendiliğinden alınır; kimsenin disk takıp çıkarmasına gerek kalmaz.
• Ölçeklenebilirlik: Veri büyüdükçe depolama alanı kolayca artırılır.
• Uzaktan geri yükleme: Ofise erişim olmasa bile veriler geri alınabilir.
• Merkezi yönetim: Tüm yedeklerin durumu tek bir panelden izlenir.

Dezavantajlar ve dikkat edilmesi gerekenler

• Geri yükleme hızı: Büyük veri setlerinin internet üzerinden geri indirilmesi zaman alır. Kritik sistemler için bulut yedeğin yanında hızlı geri dönüş sağlayan yerel bir kopya da tutulmalıdır.
• Veri konumu: Kişisel veri içeren yedeklerin hangi ülkede saklandığı KVKK açısından değerlendirilmelidir. Türkiye’de konumlanan yerli bulut seçenekleri bu konuda kolaylık sağlar; güncel yükümlülükleri hukuk danışmanınıza teyit ettirin.
• Erişim güvenliği: Yedekleme hesabı çok faktörlü doğrulamayla korunmalı ve günlük kullanılan yönetici hesaplarından ayrılmalıdır. Saldırganlar yedekleri silmeyi hedefleyebilir.
• Değiştirilemez (immutable) saklama: Belirli bir süre boyunca hiç kimsenin, yönetici dahil, silemediği veya değiştiremediği yedekler fidye yazılımına karşı güçlü bir savunmadır.
• Maliyet yapısı: Depolama miktarı, saklama süresi, sürüm sayısı ve geri yükleme sırasında veri çıkışı maliyeti etkileyebilir; kapsama göre değişir.

Bulut yedekleme hizmeti seçerken sorulacak sorular

• Veri aktarımda ve depolamada şifreleniyor mu, anahtar kimde?
• Veriler hangi ülkede, hangi veri merkezinde saklanıyor?
• Sürümler ne kadar süre tutuluyor, değiştirilemez saklama seçeneği var mı?
• Tek dosya, tüm kutu veya tüm sunucu düzeyinde geri yükleme nasıl yapılıyor?
• Başarısız yedekler için uyarı gönderiliyor mu?
• Geri yükleme testleri nasıl ve ne sıklıkla yapılabiliyor?

Sık yapılan hatalar

• Senkronizasyon klasörünü yedek olarak görmek.
• Bulut uygulamalarındaki verinin sağlayıcı tarafından sınırsız korunduğunu varsaymak.
• Yedekleme hesabını aynı yönetici parolasıyla korumak.
• Geri yükleme süresini hiç ölçmemek; ihtiyaç anında beklenenden çok uzun sürebilir.

Yedeklemenin temel kavramlarını yedekleme nedir, neden önemlidir yazımızda, şirket genelinde bir plan kurmayı ise şirketlerde yedekleme nasıl yapılır yazımızda anlattık.

Racoun nasıl yardımcı olur?

Pedante Bilişim olarak sunucularınız, bilgisayarlarınız ve Microsoft 365 verileriniz için yerel ve bulut kopyaları birleştiren bir yedekleme yapısı kuruyoruz. Verinin Türkiye’de kalması gereken durumlarda yerli bulut seçeneklerini değerlendiriyor, geri yükleme testlerini düzenli olarak yapıyoruz. Ayrıntılar için yedekleme ve felaket kurtarma ve yerli bulut çözümleri sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bulut yedekleme güvenli mi?

Veri aktarımda ve depolamada şifreleniyor, yedekleme hesabı çok faktörlü doğrulamayla korunuyor ve değiştirilemez saklama kullanılıyorsa bulut yedekleme güvenli bir yöntemdir. Güvenlik, seçilen hizmetin ve yapılandırmanın kalitesine bağlıdır.

Bulut yedeklemede internet kesilirse ne olur?

Yedekleme bağlantı geldiğinde kaldığı yerden devam eder. Ancak geri yükleme de internete bağlı olduğu için kritik sistemlerde hızlı dönüş için ek bir yerel kopya tutulması önerilir.

Kişisel bilgisayarlar da bulut yedeklemeye dahil edilmeli mi?

Çalışanlar iş dosyalarını yerel diskte tutuyorsa evet. Daha iyi bir yaklaşım, dosyaları merkezi ve yedeklenen alanlarda tutma alışkanlığı kazandırmak ve bilgisayarları da yedekleme kapsamına almaktır.

Racoun ile konuşun: İstanbul merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki markalara hizmet veriyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlk görüşme ücretsizdir.