Kısa cevap: Domain, yani alan adı, bir web sitesinin internetteki okunabilir adresidir; örneğin firmaniz.com.tr. Bilgisayarlar birbirini sayısal IP adresleriyle bulur, alan adı ise bu sayıların insanlar için hatırlanabilir karşılığıdır. Alan adı satın alınmaz, belirli bir süre için kayıt ettirilir ve kurumsal e-posta adreslerinizin de temelini oluşturur.
Alan adı nasıl çalışır?
Tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda arka planda DNS (Alan Adı Sistemi) devreye girer. DNS, internetin adres defteri gibi çalışır: “firmaniz.com.tr hangi sunucuda?” sorusunu, sitenin barındırıldığı sunucunun IP adresiyle yanıtlar. Tarayıcı bu adrese bağlanır ve siteyi açar. Aynı mantık e-postada da geçerlidir; MX kayıtları, alan adınıza gelen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini söyler.
Bu nedenle alan adı tek başına bir web sitesi değildir. Sitenin dosyaları bir sunucuda, yani hostingde durur; alan adı ziyaretçiyi oraya yönlendirir. Bu ayrımı domain ile hosting arasındaki fark yazımızda ayrıntılı anlattık.
Bir alan adının parçaları nelerdir?
- Uzantı (üst düzey alan adı): En sağdaki bölümdür; .com, .net, .org gibi genel uzantılar ya da .tr gibi ülke kodlu uzantılar.
- İkinci düzey bölüm: Ülke uzantılarında .com.tr’deki “com” gibi kategoriyi gösteren kısım.
- Asıl ad: Markanızı temsil eden, sizin seçtiğiniz bölüm; “firmaniz”.
- Alt alan adı: Asıl adın önüne eklenen bölüm; “blog.firmaniz.com.tr” veya “magaza.firmaniz.com.tr”. Alt alan adları ek ücretli kayıt gerektirmez, DNS üzerinden oluşturulur.
Alan adı türleri ve uzantılar
Genel uzantılar
.com en yaygın ve en tanınan uzantıdır; uluslararası iş yapan ya da ileride yapmayı düşünen markalar için çoğu zaman ilk tercihtir. .net, .org ve son yıllarda çoğalan .shop, .tech, .studio gibi yeni uzantılar da bu gruptadır.
Ülke kodlu uzantılar
Türkiye için .tr uzantısıdır. .com.tr, .org.tr, .net.tr gibi ikinci düzey uzantıların yanı sıra doğrudan .tr ile biten alan adları da kayıt ettirilebilir. Türkiye’de .tr uzantılarının yönetimi TRABİS sistemi üzerinden yapılır. Yerel pazarda güven ve yerel arama sinyali açısından tercih edilir; ayrıntılar için .com.tr alan adı nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.
Kurumsal ve kısıtlı uzantılar
.edu.tr, .gov.tr, .av.tr veya .dr.tr gibi uzantılar yalnızca belirli kurum ve meslek gruplarına, belge karşılığında tahsis edilir.
Alan adı kime ait olur?
Alan adı, kayıt bilgilerinde sahibi olarak görünen kişi veya kurumundur. Bu yüzden şirket alan adının, ajansın veya bir çalışanın adına değil, şirketin kendi adına kayıtlı olması gerekir. Kayıt firmasındaki hesap da şirketin erişebileceği bir e-posta adresine bağlı olmalıdır. Aksi hâlde çalışan ayrıldığında ya da hizmet sağlayıcı değiştiğinde alan adının kontrolünü geri almak zahmetli olabilir.
Alan adı süreli bir kayıttır; süresi bitmeden yenilenmezse önce askıya alınır, ardından tekrar kayda açılabilir. Süreç ve riskler için domain süresi dolarsa ne olur yazısını öneririz.
Alan adı ile marka tescili aynı şey mi?
Hayır. Alan adı kaydı, internet adresinin kullanım hakkını belirli bir süre için size verir; marka tescili ise bir ismin ve logonun ticari kullanımına ilişkin hukuki korumadır. Bir alan adını kayıt ettirmiş olmanız, o ismin markası üzerinde hak sahibi olduğunuz anlamına gelmez. Tersi de geçerlidir: Tescilli bir markanız olması, ilgili alan adının otomatik olarak size ait olduğunu göstermez. Bu nedenle yeni bir marka kurarken isim, marka tescili ve alan adı kararlarını aynı anda vermek en sağlıklısıdır. Marka adını belirledikten sonra alan adını hemen kayıt ettirmek, başkasının o adı sizden önce almasını önler.
Alan adı ve DNS kayıtları
Alan adınızın davranışını DNS kayıtları belirler. En sık kullanılanlar şunlardır: A kaydı alan adını bir IPv4 adresine, AAAA kaydı IPv6 adresine yönlendirir; CNAME bir adı başka bir ada bağlar; MX e-posta sunucusunu gösterir; TXT ise SPF, DKIM, DMARC ve doğrulama bilgilerini taşır. Bu kayıtların kim tarafından, hangi panelden yönetildiğini bilmek, ileride yapılacak her değişikliği kolaylaştırır.
Alan adı ne işe yarar?
- Web sitesi adresi: Ziyaretçilerin sizi bulduğu kalıcı adres.
- Kurumsal e-posta: ad@firmaniz.com.tr gibi adresler güven verir; ücretsiz e-posta servislerinin adresleri kurumsal iletişimde zayıf kalır.
- Marka koruması: Marka adınızın başkası tarafından kayıt ettirilip kötüye kullanılmasını önler.
- Kampanya ve alt projeler: Alt alan adlarıyla kampanya sayfaları, bayi portalları veya müşteri panelleri aynı kimlik altında yayınlanabilir.
- Arama görünürlüğü: Alan adı tek başına sıralama getirmez, ama yıllar içinde biriken içerik ve bağlantılar alan adınızın itibarına dönüşür. Bu yüzden alan adını sık değiştirmemek önemlidir.
Sık yapılan hatalar
- Alan adını ajans, tasarımcı veya çalışan adına kayıt ettirmek.
- Otomatik yenilemeyi kapalı bırakıp yenileme e-postalarını kimsenin okumadığı bir adrese bağlamak.
- Yalnızca bir uzantı alıp marka adının yaygın diğer uzantılarını korumasız bırakmak.
- Kayıt firması hesabında iki adımlı doğrulamayı açmamak; ele geçirilen bir hesap, alan adının ve e-postanın kaybı demektir.
- Marka tescilini kontrol etmeden başka bir markanın adına benzeyen alan adı almak; bu, hukuki uyuşmazlığa yol açabilir. Şüpheli durumlarda hukuki destek alın.
Racoun nasıl yardımcı olur?
Alan adı seçimi, markanın dijitaldeki ilk kararlarından biridir. Alan adı tescili hizmetimizde doğru uzantıyı seçmenize, kaydı şirketiniz adına yapmanıza ve DNS yönetimini düzenli tutmanıza yardımcı oluyoruz. Alan adı, web sitesi ve kurumsal e-posta aynı planla ele alındığında sonradan çıkan sürprizler büyük ölçüde azalır.
Sık sorulan sorular
Alan adı satın alınır mı, kiralanır mı?
Teknik olarak alan adı süreli olarak kayıt ettirilir. Süre bitmeden yenilediğiniz sürece kullanım hakkı sizde kalır; yenilenmezse belirli bir süre sonra tekrar kayda açılabilir.
Alt alan adı için ayrıca ücret ödenir mi?
Alt alan adları ayrı bir kayıt gerektirmez; ana alan adının DNS ayarlarından oluşturulur. Ancak alt alan adında çalışacak site veya uygulama için barındırma ve SSL ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir alan adına birden fazla site bağlanabilir mi?
Ana alan adı tek bir siteye yönlendirilir, ama alt alan adlarıyla farklı sunuculardaki farklı uygulamalar aynı alan adı altında yayınlanabilir; örneğin magaza veya panel alt alan adları.
Racoun ile konuşun: İstanbul merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki markalara hizmet veriyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlk görüşme ücretsizdir.
