Kısa cevap: Türkiye’de tescilli bir marka, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süreyle korunur. Bu süre dolmadan yenileme yapıldığında koruma 10’ar yıllık dönemlerle uzar ve yenileme sayısında bir sınır yoktur. Yani düzenli yenilenen ve gerçekten kullanılan bir marka, teorik olarak süresiz korunabilir. Yenilemenin kaçırılması ya da markanın uzun süre kullanılmaması ise hak kaybına yol açabilir.
Koruma süresi nereden başlar?
Birçok kişi koruma süresinin tescil belgesinin alındığı tarihten başladığını düşünür. Oysa Türkiye’de koruma süresi başvuru tarihinden itibaren hesaplanır. Örneğin başvuru sonrası inceleme ve itiraz süreci aylar sürse bile, 10 yıllık süre başvuru gününden saymaya başlar. Bu yüzden başvuru tarihini kayıtlarınızda net biçimde tutmanız önemlidir. Başvuru sürecinin kendisi hakkında bilgi için marka tescili ne kadar sürer yazımıza bakabilirsiniz.
Marka yenilemesi nasıl yapılır?
- Yenileme dönemini takip edin. Yenileme talebi, koruma süresinin sona ermesinden önceki belirli bir dönem içinde yapılır; mevcut uygulamada bu dönem son altı aydır.
- Başvuruyu yapın. Yenileme talebi TÜRKPATENT’in çevrim içi sistemi üzerinden yapılabilir ve kurumun güncel tarifesine göre yenileme ücreti ödenir.
- Sınıfları gözden geçirin. Yenileme, tescilli mal ve hizmetlerin tamamı ya da bir kısmı için yapılabilir. Artık kullanmadığınız alanları çıkarmak ya da hangilerini sürdüreceğinize karar vermek için iyi bir fırsattır. Yenileme ile kapsamı genişletmek mümkün değildir; yeni alanlar için yeni başvuru gerekir.
- Kaydı kontrol edin. Yenileme işlendiğinde sicildeki koruma süresinin güncellendiğini teyit edin.
Yenileme süresi kaçırılırsa ne olur?
Yenileme süresi içinde başvuru yapılmazsa, süre bitiminden sonra ek ücret ödenerek yenileme yapılabilecek bir ek süre tanınır; mevcut uygulamada bu da altı aydır. Ek süre de kaçırılırsa marka koruması sona erer ve marka sicilden silinir. Bu durumda aynı ya da benzer işaret üzerinde başkalarının hak elde etmesi mümkün hâle gelebilir. Süreler ve ücretler mevzuat ve kurum uygulamasıyla değişebileceğinden, güncel durumu TÜRKPATENT’ten ve marka vekilinizden teyit edin.
Kullanmamanın sonuçları
Tescil, markayı sonsuza kadar “rafta” tutma hakkı vermez. Tescilli bir marka, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir neden olmaksızın tescilli olduğu mal veya hizmetlerde ciddi biçimde kullanılmazsa ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilirse, üçüncü kişilerin talebiyle iptal edilebilir. İptal, kullanılmayan mal ve hizmetlerle sınırlı olarak kısmen de olabilir.
Bu nedenle markayı gerçekten kullandığınızı gösteren belgeleri düzenli saklamak önemlidir:
- Marka ile düzenlenmiş faturalar ve satış kayıtları,
- Ambalaj, etiket ve ürün fotoğrafları (tarihli),
- Katalog, broşür, fuar materyalleri,
- Web sitesi ve sosyal medya kayıtları, reklam kampanyaları,
- Bayi ya da lisans sözleşmeleri.
Koruma yalnızca Türkiye’de mi geçerli?
Evet. Marka hakkı bölgeseldir; Türkiye’deki tescil yalnızca Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. Yurt dışında faaliyet planlıyorsanız ilgili ülkelerde ayrı başvuru ya da uluslararası tescil sistemleri üzerinden koruma almanız gerekir. Her ülkenin koruma ve yenileme kuralları farklı olabilir; bu yüzden uluslararası marka portföylerinde merkezi bir takip sistemi kurmak gerekir.
Logo değişince koruma devam eder mi?
Tescil, başvurudaki işaretin kendisini korur. Logonuzu ciddi biçimde yenilediyseniz, eski tescilin yeni logoyu tam olarak kapsamayabileceğini dikkate alın. Kelime markası ayrıca tescilliyse isim koruması devam eder; ancak yeni görsel için ayrı başvuru gerekip gerekmediğini marka vekilinizle değerlendirin. Logo yenileme kararlarında bu hukuki boyutu da planlamaya katmak gerekir.
Korumayı sürdürmek için kontrol listesi
- Tüm marka başvurularınızın ve tescillerinizin başvuru tarihlerini ve yenileme dönemlerini tek bir tabloda takip edin.
- Yenileme hatırlatmalarını takvime birkaç kez, farklı kişilere bağlı olarak ekleyin; personel değişikliği hatırlatmaları kaybettirmesin.
- Markayı tescilli sınıflarda gerçekten kullanın ve kullanım belgelerini saklayın.
- Resmi Marka Bülteni’ni benzer başvurular açısından izleyin ya da izleme hizmeti alın; benzer bir başvuruya itiraz süresi kısadır.
- Şirket unvanı, adres gibi bilgiler değiştiğinde sicil kayıtlarını güncelleyin.
- Yenileme ve itiraz bildirimlerini kaçırmamak için bir marka vekiliyle çalışmayı değerlendirin.
Marka portföyü büyüdükçe takip nasıl yapılır?
Tek bir markası olan küçük bir işletme için yenileme takibi görece basittir. Ancak zamanla ürün markaları, alt markalar, logolar, sloganlar ve yurt dışı tescilleri eklendikçe tablo karmaşıklaşır. Bu noktada her tescil için başvuru numarası, başvuru tarihi, sınıflar, ülke, sahip bilgisi ve yenileme dönemini içeren bir envanter tutmak gerekir. Envanteri yılda en az bir kez gözden geçirerek hangi markaların aktif kullanıldığını, hangilerinin artık iş için önem taşımadığını ve hangi yeni alanların korumaya alınması gerektiğini belirleyebilirsiniz. Şirket birleşmeleri, devirler ya da unvan değişiklikleri sonrasında sicil kayıtlarının güncellenmesi de bu gözden geçirmenin parçası olmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Koruma süresinin tescil belgesi tarihinden başladığını sanmak.
- Yenileme dönemini e-postaların arasında kaybetmek.
- Tescilli markayı yıllarca kullanmayıp korumanın devam ettiğini varsaymak.
- Yurt dışındaki satışlarda Türkiye tescilinin yeterli olduğunu düşünmek.
Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir; güncel süreleri ve uygulamaları TÜRKPATENT’in resmi kaynaklarından ve avukatınızdan ya da marka vekilinizden teyit ettirin.
Racoun nasıl yardımcı olur?
Bir markanın on yıllarca korunması, o markanın on yıllarca tutarlı biçimde yaşatılmasıyla anlam kazanır. Racoun olarak marka yönetimi çalışmalarında kimliğin tutarlı kullanımını, logo yenilemelerinin kontrollü yapılmasını ve markanın tüm kanallarda aktif kalmasını sağlıyoruz. Logo ve kimlik güncellemelerini, mevcut tescilleri dikkate alarak planlıyoruz; hukuki adımlar için marka vekilinizle birlikte çalışıyoruz. Kimlik tarafı için logo ve kurumsal kimlik sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Marka kaç kez yenilenebilir?
Türkiye’de yenileme sayısında bir sınır yoktur. Her yenileme korumayı 10 yıl uzatır; süreler düzenli takip edildiği ve marka kullanıldığı sürece koruma devam edebilir.
Yenileme yaparken yeni sınıf eklenebilir mi?
Hayır. Yenileme mevcut tescilin devamıdır; kapsamı daraltmak mümkündür ama genişletmek için yeni bir başvuru yapılması gerekir.
Süresi dolmuş bir markayı başkası alabilir mi?
Koruma sona erip marka sicilden silindiğinde, aynı ya da benzer işaret için başkalarının başvuru yapması mümkün hâle gelebilir. Bu riski yaşamamak için yenileme sürelerini sıkı takip edin ve hukuki destek alın.
Racoun ile konuşun: İstanbul merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki markalara hizmet veriyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlk görüşme ücretsizdir.
